شناخت انواع کابل

شناخت انواع کابل

کابل های فشار ضعیف :

شامل انواع کابل های مسی و آلومینیومی عایق شده با پلیمرهای مختلف می باشند که در سطح ولتاژی ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ ولت قرار دارند.

این کابل ها برای انتقال الکتریسیته در کاربرد های مختلف از روشنایی تا انتقال نیروی محرکه به الکترو موتورها و … استفاده می شوند.

دامنه بسیار گسترده ای از کابل های فشار ضعیف وجود دارد که به صورت اختصاصی برای محیط های عملیاتی که در آن مورد استفاده قرار می گیرند طراحی شده اند.

دامنه محصولات شامل کابل های ضد آتش IEC 331 : برای استفاده در محیط های حساس که اطفاء حریق بسیار حائز اهمیت می باشد.

مقاوم در برابر شعله IEC 332 : برای مناطقی که احتمال آتش سوزی وجود دارد و اطفاء حریق لازم نیست ولی کابل نباید شعله ور گردد.

غلاف سربی ایجاد یک حفاظ کلی در برابر نفوذ هیدروکربن ها ، گاز های خورنده ، آب و کابل های مسلح (ایجاد حفاظت مکانیکی) کم دود ، بدون هالوژن ، مقاوم در برابر هیدروکربن ها و مواد نفتی می باشد.

کابل های فشار متوسط :

کابل هایی با عایق XLPE و هادی مس یا آلومینیوم می باشند که در سطح ولتاژی ۱ تا ۳۶ کیلو ولت قرار دارند و به صورت گسترده در مناطق شهری و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند.

کابل های فشار متوسط ما بر اساس استاندارد IEC و یا جایگزین های BS و VDE تولید می گردند.

سیم و کابل های فشار قوی :

کابل های فشار قوی و فوق فشار قوی با هادی مس یا آلومینیومی و عایق XLPE و سطح ولتاژی بالاتر از ۳۶ کیلو ولت ساخته می شوند.

عایق XLPE با استفاده از خط CCV که توسط کامپیوتر کنترل می شود بر روی هادی تزریق می گردد.

عایق XLPE تزریق شده می بایست ساختار کریستالی کاملا یکنواخت داشته و عاری از هر گونه نا خالصی و خلل و فرجی باشد.

در نقاط کلیدی خط CCV کنترل کیفیت های ضروری نیز اعمال می شود.

عایق XLPE از نظر فیزیکی و شیمیایی بسیار متمایل به تشکیل زنجیره با مولکول های آب می باشد.

اگر آب یا بخار آب در لایه عایق وجود داشته باشند باعث ایجاد این زنجیره ها و پایین آمدن میزان مقاومت الکتریکی عایق می شوند.

سیم و کابل های ساختمانی :

سیم و کابل های ساختمانی وظیفه تقسیم برق در ساختمان را برعهده دارند. این نوع سیم و کابل ها ساختار های متفاوتی دارند از جمله این ساختار ها می توان به کابل های Flexible اشاره کرد که هادی آن ها بایستی Flexible باشد. عایق های به کار رفته در آن ها PVC 70 ºC ، PVC 90 ºC یا Rubber می باشد. این نوع کابل ها می تواند به صورت شیلد دار بافت مسی ساده یا قلع اندود تولید گردد.

کابل های Heat Resistant دسته دیگری از این گروه می باشد که علاوه بر Flexible بودن هادی عایق آن ها می بایست Silicon Rubber باشد.

این نوع عایق دارای تحمل حرارتی 180 درجه سانتیگراد خواهد بود و برای بالا بردن تحمل حرارتی بیشتر آن ها و نیز حفاظت عایق در برابر صدمات مکانیکی از روکش Glass Fiber Braid استفاده می شود.

کابل های ابزار دقیق :

کابل های ابزار دقیق در سیستم های کنترلی جهت ارسال و دریافت سیگنال های دیجیتال و آنالوگ از تجهیزات و حسگرها (سنسور) استفاده می شوند.

این کابل ها اصولا در سطح ولتاژی 110-24 ولت و یا جریان نامی 20-4 میلی آمپر قرار دارند. کابل های ابزار دقیق باید در برابر تداخل امواج الکتریکی محافظت گردند.

کابل های ضد آتش :

کابل های ضد آتش می بایست قادر باشند در مقابل آتش ، آتش همراه با آب و با آتش همراه ضربه های مکانیکی مقاومت کنند.

کابل هایی که در اماکن عمومی و سیستم های اضطراری نظیر مدارات آژیر اطفاء حریق و سیستم های روشنایی اضطراری مورد استفاده قرار می گیرند می بایست به عنوان ابتدایی ترین موارد سلامت انسان ها و کابل کشی ها را با انتشار گازهای اسیدی با خطر مواجه نسازد.

این کابل ها می بایست خفه کننده آتش و کم دود باشند به عبارت دیگر این کابل ها نباید با از بین رفتن منشا آتش به سوختن ادامه دهند و یا آتش را به نقاط دیگر انتقال داده یا دودی ایجاد کنند که مانع از دیدن چراغ های اضطراری یا راه خروجی شود.

امروزه در صنعت برق بخش عظیمی از توزیع انرژی الکتریکی بخصوص در فشار ضعیف بوسیله کابل ها انجام می گیرد. البته برای انتقال انرژی الکتریکی فشار متوسط و قوی نیز در برخی موارد از کابل های مخصوص استفاده می شود. کاربرد کابل ها در تاسیسات الکتریکی بسیار وسیع و دارای اهمیت زیادی است. کارخانجات کابل سازی انواع بسیار زیادی از کابل ها را برای مصارف عمومی و خصوصی تولید می کنند همچنین صد ها هزار نفر تخصص با مهارت های مختلف در بخش های گوناگون این صنعت مشغول بکار هستند. البته علاوه بر بخش تولید و فشار قوی نیاز به مهلت و رعایت اصول فنی دارد.

شناخت انواع کابل

ساختمان کابل ها

کابل ها بر اساس نوع کاربردی که دارند بسیار متنوع هستند و به شکل های گوناگون در بازار یافت می شود. ساختمان و اجزای تشکیل دهنده کابل های مخابراتی کاملا با کابل های مورد استفاده در صنعت برق فشار قوی و فشار ضعیف تفاوت دارند. اما بطور کلی کابل ها همواره از دو قسمت اصلی هادی و عایق تشکیل شده اند. تفاوت کابل ها ناشی از نوع کاربرد آن ها می باشد. یعنی نوع کاربرد شان موجب می شود که جنس ، شکل ، تعداد ، سطح مقطع هادی ها و عایق ها با یکدیگر تفاوت داشته باشند این تفاوت ها موجب تقسیم بندی کابل ها می گردد.

هادی های کابل

هادی ها از سیم مسی تقریبا خالص و دارای انعطاف قابل قبول یا از آلومینیوم یا آلیاژ های مخصوص ساخته می شوند. سطح مقطع هادی ها با توجه به مقدار جریان عبوری و نوع کاربرد در اندازه های گوناگون و شکل های متفاوت درست می شود. دایره‌ای شکل تک رشته با علامت اختصاری (re) ، چند رشته با علامت اختصاری (rm) ، مثلثی (سه گوش) شکل تک رشته با علامت اختصاری (se) و چند رشته با علامت اختصاری (sm) می باشد.

عایق های کابل

عایق سیم ها و غلافی که روی کابل قرار می گیرد معمولا از جنس پلاستیک PVC (پلی وینیل کلراید) است البته عایق های دیگری همچون کاغذ و برخی ترکیبات شیمیایی در بعضی کابل های مخصوص مورد استفاده قرار می گیرند. این عایق ها بر اساس شرایط کاری و محیطی و نوع مصرفی که دارند باید از استحکام مکانیکی و مشخصه الکتریکی لازم برخوردار باشند. برای جلوگیری از اشتباه و جهت تشخیص سیم های کابل از یکدیگر عایق سیم های هادی را در رنگ های مختلف انتخاب می کنند.

عایق کابل متناسب با نوع کاربرد از جنس مختلف می باشد که مهم ترین آن ها به شرح زیر است :

• کاغذ آغشته به روغن
• مواد پلاستیکی
• PVC (پروتودور)
• PET (پلی اتیلن)

غلاف کابل ها

برای محافظت کابل ها در برابر عوامل محیطی و ضربات مکانیکی آن ها را بوسیله یک یا چند لایه (غلاف) از جنس (مس ، سرب و فولاد) کاغذ پلاستیکی بویژه PVC می پوشانند. کابل ها با توجه به لایه های خارجی آن ها به انواع مختلفی تقسیم می شوند.

جریان مجاز قابل تحمل توسط کابل

جریان مجاز عبوری از سیم ها و کابل ها به گونه ای تعیین می شود که در هر نقطه از کابل حرارت تولید شده در هادی های آن به خوبی به محیط اطراف منتقل می شود بطوری که درجه حرارت عایق در سطح هادی سیم ها و کابل های PVC از ۷۰ درجه سانتیگراد تجاوز نکند. جریان عبوری داده شده برای کابل های برق وقتی در داخل خاک قرار می گیرد بر مبنای قرار گرفتن کابل بر روی بستری از ماسه نرم است که پس از خاک ریزی به روی کانال سطح آن آجر فرش شود.

به علاوه کابل در مسیر خود می تواند داخل تعداد محدودی لوله فولادی که هیچ یک از آن ها بیش از ۶ متر نباشد عبور کند. جریان مجاز کابل هایی که در هوای آزاد قرار دارند بر اساس ضریب بار ۱ و در هوای با درجه حرارت ۳۰ درجه سانتیگراد است. جریان مجاز کابل هنگامی که کاملا در داخل آب قرار گرفته باشد ۱۵ برابر جریان در کابل قرار گرفته در خاک است. اما باید توجه داشت که وقتی قسمتی از کابل در خاک یا هوای آزاد باشد این قسمت ها تعیین کننده جریان عبوری از کابل هستند.

افت ولتاژ در کابل

در شبکه های پخش انرژی الکتریکی اندازه سطح کابل تنها بر اساس جریان مجاز عبوری از آن انتخاب نمی شود بلکه طول کابل که متناسب با افت ولتاژ است نیز عامل تعیین کننده‌ای به شمار می آید.
شرایط نصب و قرار دادن کابل های برق

کابل ها را با عایق و غلاف پلاستیکی را نباید هیچوقت در درجه حرارت زیر ۵- درجه سانتیگراد نصب و کابل کشی کرد. در صورت اجبار قرقره کابل باید چند روز قبل از نصب در محیط گرمی حدود ۲۰ درجه سانتیگراد انبار شود. در هنگام کابل کشی شعاع خم شدن کابل های پلاستیکی نباید از ۱۵ برابر قطر خارجی کابل کوچکتر باشد اما در انتهای کابل می توان شعاع خم شدن در موارد خاص با رعایت اصول فنی تا نصف مقدار فوق کاهش داد.

هنگامی که کشیدن کابل توسط دستگاه انجام می گیرد باید مواظب بود که نیروی کششی وارده به کابل از مقادیر مجاز نشود در خاک دفن شود باید گودالی به عمق ۷۰ سانتیمتر حفر کرد و کابل را در این گودال در خاک نرم (الک شده) به ارتفاع ۲۰ سانتیمتر قرار داد روی آن را آجر و بر روی آجر خاک معمولی ریخت این عمل سبب می شود که از فشار طبقات خاک بر روی کابل و تغییر شکل آن جلوگیری به عمل آید و همچنین در موقع کندن زمین با بیل و کلنگ صدمه ای به کابل وارد نیاید.

چند نکته در مورد انتخاب کابل مناسب

می دانید که هر کابلی با سطح مقطع معین قادر به انتقال جریان مشخص می باشد که اگر از آن حد بیشتر گردد باعث کوتاه شدن عمر و یا سوختن کابل و بروز حوادثی خواهد شد. لذا در طراحی یک شبکه باید سه اصل زیر رعایت شود :

• جریان برق از حد مجاز جریان کابل تجاوز نکند.
• افت ولتاژ نباید از حد مجاز بیشتر گردد.
• درباره سطح مقطع انتخاب شده از نظر افت توان محاسبات اقتصادی صورت گیرد.

چند نکته درباره چگونگی استفاده از کابل

می دانید که نگهداری و استفاده صحیح هر نوع وسیله ای از جمله کابل باعث ازدیاد طول عمر آن خواهد شد که در این خصوص جا دارد چند نکته مهم زیر توجه نمود :

• کابل پلاستیکی (PVC) را نباید در زمستان (درجه حرارت کمتر از صفر باشد) کابل کشی نمود. اگر در چنین مواقعی لازم به کابل کشی بود باید قبلاً قرقره کابل را در اتاق یا انبار گرم نمود و سپس فوراً آن را مورد استفاده قرار داد.
• اگر کابل در خاک گذاشته شود باید گودالی به عمق ۷۰cm حفر گردد و کمی خاک نرم در آن ریخته و پس از گذاشتن کابل به اندازه ۲۰ سانتیمتر خاک نرم روی کابل بریزید و روی آن را آجر قرار دهید و بعد داخل گودال را با خاک معمولی پر کنید.
• هنگام نصب کابل نباید شعاع خم کابل از ۱۵-۱۲ برابر قطر خارجی آن کمتر باشد.

انواع کابل از لحاظ کاربرد

کابل های مورد مصرف در ساختمان : در ساختمان داخلی این کابل ها اغلب از هادی مسی و عایق و غلاف PVC استفاده می شود.

کابل های زمینی : برای کابل کشی در داخل خاک اغلب از کابل با هادی مسی و عایق و غلاف PET استفاده می شود که در صورت نیاز کابل فوق به سیم با نوار فولادی مسلح می گردد.

کابل های هوایی : از کابل های هوایی با سیم مهار فولادی در مکان هایی که نیاز است که کابل بر روی تیر های برق آویزان گردد از کابل های هوایی بشکل (۸) استفاده می شود. که در این کابل ها یک سیم رشته ای از جنس فولاد گالوانیزه به موازات کابل قرار گرفته به صورت مشترک یک غلاف از مواد پلی اتیلن روی آن ها کشیده می شود. (کابل فوق توسط گیره های مخصوص به تیر ها نصب می گردد).

انواع کابل و کاربرد آن از نظر ساختمان داخلی

کابل پروتودور : کاربرد این نوع کابل در انتقال و توزیع انرژی برق کارخانجات و شبکه ها تا یک کیلو ولت می باشد.

کابل با عایق کاغذی : کاربرد آن در ساختمان ها و شبکه ها و … می باشد.

کابل با عایق پلاستیکی : کاربرد آن در کشش ها بوده و دیگر تولید و استفاده نمی شود.

کابل با غلاف سربی (کابل کاغذی با غلاف سربی) : کاربرد آن در پمپ بنزین ها و مناطق ذخیره نفت و تصفیه خانه ها می باشد.

کابل با روپوش آلومینیوم : کاربرد آن در انتقال انرژی در زمین می باشد.

کابل دریایی : همانطور که از اسمش پیداست برای انتقال انرژی برق تا ۱۰ کیلو ولت از رود خانه ها و دریا ها اغلب از این کابل که نوعی پروتودور می باشد استفاده می شود.

اتصال کابل به مدار

برای اتصال کابل به مدار از کفشک کابل یا کابلشو استفاده می شود. کابلشو سه نوع می باشد : پرسی ، لحیمی و پیچی

کابلشو از نظر ظاهری شبیه فیش ها و ترمینال های اصلی می باشند که اغلب برای بدست آوردن یک اتصال محکم کابلشو را به کابل لحیم می کنند.

انواع اتصالات کابل

• اتصال انتهایی
• اتصال سر به سر
• اتصال سه راهی
• اتصال Y
• اتصال چهار راه

پایان

مجموعه آلتا الکتریک با نزدیک به دو دهه سابقه فعالیت در زمینه تولید و توزیع تجهیزات الکتریکی به عنوان یکی از بزرگترین و معتبرترین تامین کنندگان این تجهیزات در صنعت برق شناخته شده است. هدف ما در این مجموعه ارائه خدمات به مشتریان و رعایت اصل کیفیت بالا همراه با قیمت مناسب می باشد.

با تیم مجرب آلتا الکتریک در ارتباط باشید.

شماره های تماس

02133984435, 02133984436, 02136915360, 09123476010, 09123322817